خیلی زود از حوزه استحفاظی شهرستان گناباد خارج می شویم  در طرف راست جاده باغهای  پسته و مزارع  کشت و زرع پدیدار می شوند وحدود چهل حلقه چاه عمیق در این منطقه وجود دارد که جمع زیادی از مردم شهریونسی را مشغول نموده است .

  "چکیده گزار ش بر اساس شنیده ها و دیده ها:
شهر یونسی با 4000نفر جمعیت در 45 کیلومتری شمال غرب  شهرستان بجستان قرار دارد و یکی ازمراکز بخش این شهرستان محسوب می شود 
چند بنای تاریخی  از جمله پل ، کاروان شاه عباسی ،آب انبار قدیمی و ارامگاهی منسوب به حضرت یونس از مکان های تاریخی این شهر محسوب می شوند 
مردم این شهر خواسته ها و مشکلاتی از این قبیل را مطرح می کنند:
دایر نبودن  حمام عمومی در بیشتر اوقات ،قطعی و نوسانات شدید برق ،نبود یک جایگاه سوخت و طی مسیر 90کیلومتر برای سوخت گیری که عملایک چهارم  سهمیه سوخت را هدر می دهد ،معطل ماندن ساخت نماز خانه مدرسه شهید باهنر بعد از سالها که ستون های آن بر پا شده اند ،خشک شدن قنات های شهر و مشکل مجوز برای برداشت آب از چاههایی که در عوض این قنات ها حفر شده اند،فرسوده بودن بافت قدیمی شهر و عدم توجه شهر داری به این مسئله واینکه در کل به نظر می رسد که اهالی شهر از کیفیت و کمیت پی گیری مشکلات شهر توسط شورا گله مند هستند آنها معتقدند که می شود به نحوی موثر تر پی گیر امورات شهر بود و هر جا هم لازم باشد از کمک مردم بهره گرفت  ،عدم لایروبی رودخانه نزدیک شهر ،عدم تحویل سالن ورزشی  شهر به تربیت بدنی و بلا استفاده  ماندن آن ،عدم تجهیز مرکز بهداشت شهر که با همت یکی از خیرین شهر یونسی ساخته شده است  ،عدم انتصاب  بخشدار و نبود بسیاری از نهادهای دولتی  در مرکز بخش  و مشکلات کشاورزی و دامداری." 

شهر یونسی چسبیده به کویر با مردمانی  که غرور و فراخ سینه گی کویری را با خود دارند موضوع گزارش حقیر است  برای تهیه ان صبح روز هفتم مرداد ماده به همراه عباس محمودی یکی از اهالی این شهر که مقیم  گناباد است  راهی این شهر می شویم. 
برای رفتن به یونسی گام در مسیر  گناباد -تربت حیدریه می گذاریم و با رسیدن به پاسگاه عمرانی به سمت چپ پیچیده و در دل جاده ای تقریبا کم عرض به سمت  غرب  به حرکت خود ادامه می دهیم عرض  کم جاده با توجه به اینکه این جاده مورد استفاده مردم  شهرستانهای  مه ولات و کاشمر نیز قرار می گیرد جای تامل دارد و حتما باید برای آن  فکری کرد.  
خیلی زود از حوزه استحفاظی شهرستان گناباد خارج می شویم  در طرف راست جاده باغهای  پسته و مزارع  کشت و زرع پدیدار می شوند وبه  گفته ی عباس محمودی حدود چهل حلقه چاه عمیق در این منطقه وجود دارد که جمع زیادی از مردم شهریونسی را مشغول نموده است .
بعد از قطع و دور زدن جاده دو بانده فیض اباد –بجستان  کم کم نمایی از شهر یونسی آشکار می شود و در کنار جاده تعدادی گوسفند در تاق زار مشغول چرا هستند و ما  می ایستیم  تا هم کلام شویم  با دو مردی که وظیفه چرخاندن و چراندان گوسفندها با آنهاست .

گلایه از دیو خشکسالی  اولین درد دلی است که یکی از این دو مرد عنوان می کند "حدود ده سال پیش در یونسی حدود چند هزار گوسفند وجود داشت که اکنون بر اثر خشکسالی های پیاپی  به شدت تعداد این دامها کاهش یافته است"

احمد سبحانی مرد لاغر اندامی که چهره ی آفتاب خورده اش انسان را به یاد تصویر مرد کویری  کتاب کویر دکتر شریعتی می اندازد  ادامه  می دهد :دامداری و کشاورزی  مقرون به صرفه نیست وقتی قیمت یک کیسه کود شیمایی  بیست هزار تومان باشد و برای هر کبلو ضایعات ارد باید  چیزی حدود چهار صد بیست تومان پول داد .

وی ادامه داد:  به دست آوردن  ضایعات ارد از کارخانه آرد کاشمر داستان و افسانه ی خاص خود را دارد باید  اول پول را پرداخت و بعد از مدتی با سلام وصلوات  بار را تحویل گرفت در صورتیکه چند وقت قبل اینگونه نبود

  گرانی گوشت را یادآور می شوم و از وی می پرسم آیا این گرانی در قیمت  دام زنده تاثیر نداشته است که مرد دیگر وارد گفتگو می شود  "برای خرید گوسفند خریداری نیست فقط دامهای صادراتی خریدار دارند. 
عباس مهدیزاده  ادامه داد : وضعیت کشاورزی و دامداری خراب است درختان  پسته درست در زمانی که باید بار بدهند خشک می شوند و تاکنون کارشناسان جهاد کشاورزی نتوانسته اندعلت این امررا بیابند

مردان را ترک می کنیم و وارد بافت قدیمی شهر یونسی می شویم که البته در میان این منازل قدیمی خانه های بسیار شیک و امروزی نیز سر در آورده اند. 
در یکی از کوچه ها متوقف می شویم برای دیدار با یکی از روحانیون شهر یونسی به نام حاج آقای عباسعلی ذاکری ؛مردی که سالها خود عضو شورا بوده است و در کنار وعظ و موعظه و بر عهده داشتن امام جماعت شهر پی گیر حل و فصل مسایل و مشکلات  منطقه نیز بوه است.
خانمی  ما را مطمئن می کند که حاج آقا در منزل تشریف دارند و ما وارد منزل می شویم  همسر حاج آقا با همان مهربانی  مخصوص مردم کویر از ما استقبال  می کند همسر حاج آقای ذاکری گرچه گنابادیست اما زندگی در منطقه یونسی وی را نیز گرفتار همان مهربانی ،همان غرور و همان لهجه زیبا و شیرین نموده است . 
وارد  اطاقی می شویم که حاج آقای ذاکری در آنجا نشسته است تخت و یک سه پایه نشان از آن دارد که این مرد روحانی طراوت و سلامتی گذشته خود را ندارد  و دو بار سکته مغزی ایشان را خانه نشین کرده است با این وجود گرچه با زحمت تکلم می کنند اما کاملا فهم و شعور و همان مهربانی سر جای خودش هست از حاج آقا می پرسم که متولد چه سالی هستد و درس  و بحث را از کجا آغاز کرده اند  : "متولد سال هزار و سیصد و نوزده هستم و مکاسب و رسایل را در مدرسه نواب خوانده  ام"

ایشان از استادان خود حجت الاسلام واعظ طبسی و اشکذری وهاشمی  یادی می کند و می گوید مکاسب و رسایل را پیش آقای اشکذری و ادبیات  در نزد  آقای هاشمی خواندم. 
همسر حاج اقای ذاکری از مشکلات شهر یونسی می گوید "در این شهر بیشتر اوقات تنها  حمام عمومی شهر دایر نیست  واین  وضع برای کسانی که در منزل خود حمام ندارند  مشکلاتی ایجاد کرده است.
وی ادامه داد : قطعی برق نیز زیاد است و وقتیکه برق می رود آب نیز قطع می شود چراکه چاه تامین کننده آب آشامیدنی شهر برقی ست. 
خود حاج آقا نیز مسئله پمپ بنزین را مطرح می کند و می گوید : برای تهیه سوخت باید  مسافت 45 کیلومتر تا بجستان را طی کرد که با احداث  جایگاه سوخت  در این منطقه میتوان  این مشکل را بر طرف کرد  
وقت اندک است باید از حاج  آقای ذاکری خدا حافظی کرد  

 
پل شاه عباسی  که مرز کوير و شهر یونسی است  با قدمتی تقریبا 500ساله عظمت و شکوه مخصوص به خود  را دارد  و ما برای دیدن این پل از کنار گلزار شهداو قبرستان شهر می گذریم دو طرف این پل با یک گارد فلزی  مسدود شده است تا عبور وسیله نقلیه به سازه ی آن آسیب وارد  نکند روی پل سنگ فرش شده است و به گفته عباس محمودی این کار اخیرا  جهت مرمت و جلو گیری از  خراب شدن پل توسط میراث فرهنگی انجام گرفته است          
پل نه دهنه دارد و عباس محمودی می گوید  به یاد دارد زمانی ر ا که از  تمام این دهنه ها آب جریان داشته است ولی در حال حاضر  چند سال است که این پل واین  رودخانه آب  درست و حسابی به خود ندیده است و بستر رودخانه  را گل و لای  فراوانی فرا گرفته است و  نیاز به  لایروبی  دارد چون آب و سیل هیچ وقت با اطلاع قبلی به سراغ رود خانه و پل نمی آید  و یک باران و سیل ناگهانی می تواند هم پل را خراب کند و هم بافت قدیمی شهر یونسی را تهديد کند 

از کنار پل به قبرستان باز می گردیم همان جایی که به قول یکی از منتقدین ادبی غرب ظاهرا سکوت در آن رواج دارد ولی در حقیقت پراز فریاد و سروصد است 
در همین قبرستان یونسی می توان  وجه تسمیه این شهر را  یافت از آرامگاهی  که محمودی می گوید متعلق است میر قطب الدین انسی شاعر و عارف  بزرگ ،  متاسفانه اطلاعات زیادی در مورد زندگی اش در دست نیست  بنا به اعتقاد اهالی  این آرامگاه متعلق به حضرت یونس است و بر این اعتقادند  که حضرت یونس از اینجا  از شکم ماهی خارج شده است و بعضی ها وجه تسمیه این شهر را این واقعه می دانند 
گلزار شهدا  نیز  تاریخ رشادت ها و صداقتهای دوران دیگری از تاریخ  ایران  را بیان می کند 
قبر مرحوم  محمد داور پناه ولد حاجی اسماعیل متوفی به سال 1362 هجری قمری معروف به نایب نیز خبر از خان پر قدرتی می دهد که در گذشته نه چندان دور تمام امورات منطقه زیر نگین خود داشته است وحتی خان های  اطراف از وی حساب می برده اند در غرب  قبرستان  مدرسه راهنمایی  شهید  باهنر قرار دارد که در مجاور ساختمان اصلی و در محوطه این مدرسه چند تیر ستون سر به هوا کشیده شده اند ؛ گویا از چندین سال قبل می خواسته اند در این مکان نماز خانه ای ساخته شو د که هنوز ساخته نشده است .مدرسه شهید باهنر وصل به رباط شاه  عباسی  است که از بناهای تاریخی  شهر یونسی است 

کنار بافت قدیمی شهر جدولی سیمانی کشیده شده است که زمانی قناتی  در آن جاری بوده است ولی اکنون خشک شده است ولی مثل اینکه با تمهیداتی تازه می خواهد نفسش راه بیفتد 
در منزل مادر عباس  محمودی نصرت الله  عباس پور نماینده مالکین این قنات درخصو ص  راه اندازی مجدد آن گفت : قنات خشک شده است و ما توانسته ایم مجوز حفر یک چاه را بگیریم چاه حفر شده  و به کمک جهاد کشاورزی لوله گذاری نیز شده  است پیمانکار  به ما قول داده است که شهریور امسال  پروسه  برقی کردن  این جاه عمیق را به پایان برساند  
عباس پور که مهندس معدن نیز می باشد در ادامه گفت : مشکل ما بعد از بهره برداری  این چهاه عمیق شروع می شود سازمان آب فقط اجازه برداشت آب به میزان ده لیتر در ثانیه  را  داده است و ما مانده ایم که با ده لیتر  آب در ثانیه و 300مالک قنات چه کنیم 
وی ادامه داد: اب این چاه خود بر نخواهد بود و باید حتما ابتدا در استخر ذخیره و بعد از ان استفاده شود که  تقسیم آب را دچار مشکل می کند  
وی درپاسخ این سوال که چرا سازمان اب  مجوز برداشت اب بیشتر را نمی دهد گفت : معمولا چاههایی که  بدل قنات های خشک شده مجوزبرایش صادر می شود میزان برداشت اب را بر اساس اب دهی پنج سال اخیر قنات  صادر می کنند وچون اب قنات در پنج سل اخیر کم بوده  مجوز برداشت اب از چاه عمیق نیز کم صادر شده است 
وی گفت : در شهر یونسی دوقنات وجود  دارد که معروف  به امین اباد و یونسی هستند  برای برداشت از چاه ابی که در عوض قنات خشک شده امین اباد حفر شده است نیز 12 لیتر اب در ثانیه مجوز صادر شده است که کم است  
عباس پور در خصوص مشکلات کشاورزان منطقه یونسی  نیز گفت :کشاورزان این منطقه بیشتر پسته کار هستند  و پسته کاری در این جا به مشکل خورده است در ختان پسته  درست زمانی که می خواهند بار بدهند خشک می شوند 
وی در مورد علت این امر گفت: متاسفانه بیشتردرختان پسته  این منطقه از بذر  نوع فندوقی و کله قوچی هستند  که گویا  برای این منطقه مناسب نیست و متاسفانه کارشناسان جهاد کشاورزی نیز در هنگام پیوند راهنمایی مناسبی انجام نداده اند 
وی ادامه داد : از قدیم گفته اند که درخت باید  به مرحله ای برسد که بتوان زیر سایه اش نشست به این معنا که بتوان از منافع  آن  استفاده کرد و با ارامش زندگی کرد که متاسفانه در این جا درست زمانی که درخت سایه می اندازد باید با اره به جانش افتاد و او را از زندگی  ساقط کرد 
وی در مورد دیگر مشکلات کشاورزی نیز گفت :قیمت محصولات کشاورزی ثبات ندارد بنده زمان برداشت جو محصولم راکیلویی 470تومان فروختم در حالیکه امروز  قیمت جو به شش صد تومان رسیده است 
وی گفت : همیشه کشاورز نگران است که چه بر سر فروش محصولاتش خواهد امد 
وی گرانی سم وکود شیمایی را نیز از دیگرمشکلات فرا رو ی کشاورزان دانست گفت : قیمت سم آمیتراز از سال گذشته  سه برابر شده است کود شیمیایی را هم که حرفش را نزنید 
وی در پاسخ این سوال  که ایا برای دریافت وام های جدید کشاورزی اقدام کرده است گفت :برای وام اقدام کرده  ام  می گویند چون در سال 1382 چک برگشتی داری وام نمیدهیم البته خوشحال هم هستم کشاورزی با وام چیزی جز بدبختی نیست باید  ریاضت کشید وخود را  ازشر وام خلاص کرد وام باعث می شود  که هنگام  برداشت محصول مجبور به فروش شوی  و این  یعنی بدبختی  واسارات 
بعد از گفتگو با اقای عباسپور بازدید و گفتگو در خصوص بافت قدیمی شهر یونسی ادامه می یابد بیشتر ساکنبن کوچه ی که در اصطلاح محلی کوچه بالا گفته می شود ازاینکه کوچه اسفالت نیست و رفت و امد در زمستان برای  پیرمردان و پیر  زنان این کوچه سخت می شود ناراضی به نظر می رسند انها اعتقاد دارند که شهر دار ادم منطقی و فعالی است اما بهتر ست به جای اینکه پولها  خرج احداث  پارک ورودی شهر شود ابن کوچه  سر وسامانی  داده شود جالب  است که در میان این خراب های  شام (تعبیر یکی از اهالی در مورد بافت قدیمی یونسی ) خانه های بسیار شیک وتمیزی ساخته شده است 
افزون بر همه ی این موارد احتمال  ریزش بعضی از دیوارها  احتمال خطرات جانی  را به وجود اورده است  
خیابان  توحید را ترک می کنیم چیزی که دراین  خیابان  بیشتر جلب  توجه می کنددرختان سر سبز و خرم  ان  است با کمی دقت  روشن می شود که شهرداری با یک ابتکار جالب درختان  کنار خیابانهای این شهر را با سیستم قطره ای ابیاری میکند که هم در مصرف اب صرفه جویی می شود و هم درختان  از شر  تشنگی و پر ابی های مفرط نجات می یابند  
منزل  حاج حسین وطن دوست  اخرین نشستنگاه ماست مردی که خود سالها عضو شورا بوده است و اکنون نیز از بسیاری  از مشکلات روستا آگاه است 
او در مورد برخی از مشکات روستا میگوید :یونسی عنوان مرکز بخش را یدک می کشد اما متاسفانه نه بخش داری دارد ونه هیچ کدام  ارنهادهای دولتی  در این جا پا گرفته اند  
وی ادامه داد : یونسی قطب کشاورزی و دامداری منطقه است ولی از نمایندگی جهاد کشاورزی و دام پزشکی در این جا خبری نیست 
وی در مورد وضعیت درمان و بهداشت یونسی گفت : ما از چند سال قبل پی گیری کردیم در یونسی مرکز بهداشت ودرمان را راه انداری کنیم که گفتند چون در  مرندیز چنین مرکزی وجود دارد امکان تاسیس  ان در یونسی که در نزدیک مرندیز است وجود ندارد تقاضای مرکز بهداشت شهری را مطرح کردیم و خیری به نام جاج اقای ضیایی  دویست ملیون تومان هزینه کرد و ساختمانی در حدود 600متر زیر بنا احداث کرد  دکتر مسلم رییس دانشگاه علوم پزشکی گناباد  قول داد که این مرکز  تجهیز  شود که متاسفانه تا امروز به این قول عمل نشده است  
وی ادامه داد :سالن ورزشی شهر نیز با اینکه به  مرحله بهره برداری رسیده است اما پیمانکار انرا تحویل اداره تربیت بدنی شهرستان  بجستان برای بهره برداری نداده است  
وطن دوست گفت : یکی از خواسته های مردم منطقه بر گزاری نماز جمعه در یونسی است که ما از مسوولین مربوط می خواهیم با تعیین اما م جمعه به این خواسته مردم جامه عمل بپوشانند 
وضعیت نامشخص زمینهای اطراف یونسی از دیگر مشکلاتی است که او مطرح می کند :"بنیاد مسکن وضعیت دقیق  زمینهای اطراف یونسی را مشخص نکرده ست و امکان پدیده زمین خواری فراهم شده است 
حسین چوپانی عضو شورای اسلامی  شهریونسی از راه می رسد و تنها کسی است  که با توجه به تنگی وقت میتواند پاسخ گوی بسیاری از مشکلات شهر یونسی باشد وی در خصو ص سالن  ورزشی یونسی می گوید : این سالن نقص دارد و باید پیمانکار اشکالات  تاسیساتی ان را  برطرف کند و هنوز تربیت بدنی سالن را تحویل نگرفته است 
وی در مورد تعیین بخش دار نیز گفت : هم اکنون امورات بخش  یونسی در فرمانداری به گونه سر پرستی توسط مغاون فرماندار رسیدگی می شود و ما با اقای  دکتر رجایی و هم مسوول دفتر ایشان مذاکراتی داشته ایم تا هرچه زودنر بخشداری برای  یونسی تعیین شود 
وی د ر مورد بافت قدیمی شهر نیز گفت : طرحی اماده اجرا وجود دارد که در اینده اجرا خواهد  
چوپانی  ادامه داد :در خصوص شکل گرفتن نهادهای دولتی نیز گفت : دولت در حال کوچک سازی خود می باشد و می گویند ما نیرونداریم  ولی با توجه به شرایط ویزه این منطقه باید فکر ی برای بعضی از نهاد کرد 
وی در باره نوسانات وقطعی برق شهر و حمام عمومی نیز گفت : این مشکل بزودی  بر طرف خواهد شد چون یک ترانس  به مجموعه ی امکانات  برق  شهر اضافه شده است در مور د حمام عمومی شهر هم  باید گفت  در حال حاضر یک هقته است که این حمام دایر شده است و مسوول ان می گوید فقط 15 نفر برای استحمام مراجعه کرده اند که با این هزینه بالای سوخت  مقرون به صرفه نیست 
وی گفت : باید حمام را کوچک کرد  تا با کاهش هزینه  بتوان آن را سر پا نگه داشت                
  این عضو شورای اسلامی شهر یونسی از اجرای  طرح مسکن مهر خبر داد و گفت : 97 نفر در این طرح ثبت نام کرده اند زمین در اختیار آنها گذاشته شده  وبا معرفی به بانک کار مقدمات ساحت این واحد های مسکونی  فراهم خواهد شد 
وقت تنگ است و باید این شهر کویری را که به قول نصرت الله  عباسپور گود ترین شهرخراسان بزرگ  بعد از طبس است  ،ترک کرد. 
اما مسوولین چه می گویند جواب این سوال می تواند موضوع گزارشی مستقل باشد که اگر خدا بخواهد بزودی قلمی خواهد شد

 منبع: هفته نامه "نامه گناباد"